Huidige Problematiek

Restricties opgelegd door het nationaal park; geen akkerbouw of visserij meer! In 1977 werd het dorp Camburi ingelijfd in het nationaal park Serra do Mar waar natuurbehoud vooral als restrictief werd gezien en er een strenge wetgeving werd opgesteld.

Jarenlang had de lokale bevolking in de jungle geleefd van kleinschalige akkerbouw en visserij maar nu mochten zij dit niet meer doen met hoge boetes als gevolg indien dit niet werd nageleefd.



Grootgrondbezitters

Een tweetal grootgrondbezitters kochtten grote stukken grond op van de ongeletterde lokale bevolking zonder dat ze zich hiervan bewust waren. Tot op heden is Camburi in handen van deze 2 mensen en woont de lokale bevolking illegaal op andersmans gronden waardoor men weinig geld noch moeite investeert in huizenbouw.

Gevolg = armoede

De strenge restricties van het Nationaal Park, het niet-bezitten van gronden en de afgelegen ligging van het dorp waardoor er maar beperkte mogelijkheden tot een economische revenue zijn, heeft de situatie in Camburi de laatste jaren verergerd.

Tot op heden zijn er nog altijd geen lopend water- of rioleringsvoorzieningen waardoor kinderen vaak ziek worden (lintworm, e.a.) door het drinken van het ‘vervuild’ rivierwater. 13% van de inwoners alcoholist (een literfles Pinga van 40% alcohol kost slechts 3 reais of 0,80 euro!) en zijn er in Camburi wegens zijn afgelegen ligging temidden het regenwoud een aantal drugsdealers uit São Paulo neergestreken die hier hun florerend handeltje opzetten en drugstoeristen van São Paulo naar Camburi lokken.

Nu => andere aanpak

De aanpak van het park Serra Do Mar is de laatste jaren veranderd. Het beleid is nu vooral toegespitst op (natuur)educatie ipv natuurbehoud. Ook heeft het nationaal park enkele projecten opgestart ter verbetering van de levensomstandigheiden in Camburi. Zo werd er reeds een coöperatieve opgezet voor de vissers, wil men de hygiënische omstandigheden verbeteren door wc´s met septische put te installeren, en wordt er volledige medewerking gegeven aan het Bamboostic project.



Ons project

VZW Bamboostic richt zich op 2 sporen nl. ecotoerisme en bamboe. Deze 2 elementen bestaan los van mekaar maar er bestaat wel een wisselwerking. Zo kan bijvoorbeeld een mooi bamboegebouw van invloed zijn op het aantrekken van toerisme. En kan de benodigde infrastructuur voor toeristen in bamboe opgetrokken worden.

 

 

 

Waarom bamboe?

Bamboe is een zeer ecologisch bouwmateriaal. Het is enorm sterk, groeit snel en is in grote getalle aanwezig in de vrije natuur rond de kreeftskeerkring. Bamboe is geen beschermde inheemse plant en mag dus vrij gekapt worden. Bovendien kapt men nooit de hele plant in één keer maar telkens een paar bamboes in een grote struik. Zo blijft de plant bestaan en komen er telkens nieuwe bamboes voort uit dezelfde struik. Bamboe neemt 17 ton CO² biomassa per jaar per hectare op. Bamboe is eveneens een grondverrijker, en gaat bijgevolg erosie tegen. Nog dagelijks worden er stukken regenwoud in brand gestoken ten voordele van landbouw en veeteelt. De aanplant van bamboe kan deze erosiegevoelige stukken weer herbebossen. In tegenstelling tot tropische landen als Colombia, Thailand en China wordt bamboe in Brazilië door gebrek aan kennis en traditie onvoldoende benut. Een volledig afgewerkt huis in bamboe is echter 40% goedkoper dan een huis in steen. Door het aanleren van de architecturale waarde in het bouwen met bamboe en praktische kennis over knooppunten, behandeling, het planten, etc. kan bamboe aangewend worden voor het bouwen van eigen huizen en kan eventueel een job voor hen betekenen in de bouwsector.

HOUT =>

- Canada/Scandinavië

- Groeit op 30 jaar
- Treksterke hout 40N/mm²
- Ontbossing & erosie
- Neemt 3-5 ton CO²/jaar per hectare op

<= BAMBOE

- Azië/Latijns-Amerika/Afrika ter hoogte vd kreeftskeerkring
- Groeit op 4 jaar
- Treksterkte 216N/mm² (staal 400N/mm²)
- Reforestatie – bestrijdt erosie door dicht wortelsysteem
- Neemt 17 ton CO²/jaar per hectare op
- Laagste ecologische voetafdruk van alle bouwmaterialen
- Enige plant die de atoombom op hiroshima overleefde in 1945
- Bamboe heeft 50 keer minder energie nodig om 1 Mpa aan sterkte te produceren dan staal
- 1 bamboestruik levert elk jaar 1 woning
- Zeer licht gewicht per eenheid sterkte in vergelijking met andere materialen
- Flexibiliteit tegen aardbevingen, schokken en zettingen als constructiemateriaal (cfr. Hogar de Christo – Costa Rica)

Waarom ecotoerisme?

Het Nationaal Park Serra do Mar waarin Camburi is gelegen zal grootschalig toerisme nimmer toelaten. Maar door zich als ecomonitoren te groeperen en zich te focussen op eco-toerisme kan men met respect voor de natuur en in kleinere groepen rondleidingen organiseren. Dit stelt hen in staat om de aandacht te vestigen op hun lokale natuurlijke rijkdommen en tegelijkertijd een inkomen te genereren.

De moeilijkheid zit hem in het aantrekken van een betere toerist (nu veel drugstoeristen) en om ook buiten de 2 drukke zomermaanden (december – februari) toeristen aan te trekken. In samenwerking met het Nationaal Park krijgen ze al veel scholen op bezoek waar ze hun traditionele manier van leven tonen (maniok verbouwen, vissen, koken,..).

VZW Bamboostic richt zich vooral op het verbeteren van de communicatie met de markt via folders, website, engelse taallessen, bewegwijzering,....

 

Projectlocatie: Camburi - Brazilië

In 1977 werd Camburi, een vissersdorpje en toevluchtsoord voor weggelopen slaven (caiçara´s) uit de koffieplantages van Parati, ingelijfd bij het Nationaal Park Serra Do Mar. Jarenlang hadden zij in de jungle geleefd van kleinschalige akkerbouw en visserij. Natuurbehoud werd bij het oprichten van het Nationaal Park echter vooral restrictief gezien en er werden strenge wetgevingen opgesteld en hoge boetes uitgeschreven. Toeristen uit São Paulo die in de streek van Camburi een buitenverblijf kwamen bouwen, kunnen deze hoge boetes gemakkelijk betalen, de lokale bevolking echter niet. Camburi ligt op de grens van Rio-staat en São Paulo-staat, wat van oorsprong de armere kant is van de stad Ubatuba. Dit komt doordat de autosnelweg van São Paulo maar tot Ubatuba centrum liep en pas veel later de laatste 50 km tot aan Rio-staat werd aangelegd. Na de aanleg van de autosnelweg kochtten een aantal grootgrondbezitters de meeste gronden op, met het idee het in de toekomst toeristisch te kunnen uitbaten.

De caiçara´s wonen tot op heden illegaal op andermans gronden waardoor de lokale bevolking weinig geld en moeite investeert in hun huizenbouw. De strenge restricties van het Nationaal Park, het niet-bezitten van gronden en de weinig mogelijkheden voor een economische revenue heeft de situatie in Camburi de laatste jaren verergerd. Momenteel zijn er nog altijd geen lopend water, riolering- of electriciteitsvoorzieningen, zijn vaak kinderen ziek (lintworm, e.a.) door het drinken van het rivierwater, is 13% van de inwoners alcoholist (een literfles Pinga van 50% alcohol kost slechts 3 reais of 0,80 euro!) en zijn er in Camburi een aantal drugsdealers uit São Paulo neergestreken die hier hun florerend handeltje opzetten en drugstoeristen van São Paulo naar Camburi lokken. De aanpak van het park Serra Do Mar is de laatste jaren veranderd. Het beleid is nu vooral toegespitst op (natuur)educatie. Ook heeft het nationaal park enkele projecten opgestart ter verbetering van de levensomstandigheiden in Camburi. Zo werd er reeds een coöperatieve opgezet voor de vissers, wil men de hygiënische omstandigheden verbeteren door wc´s te installeren, en wordt er volledige medewerking gegeven aan het Bamboostic project.

De Mata Atlântica; het atlantisch regenwoud

Toen de Portugezen in 1500 Brazilië ontdekten was de Atlantische kust bedekt met regenwoud. Dat immense bosgebied strekte zich uit over een zone van ruim 2,5 miljoen vierkante kilometer. Vandaag woont de helft van de 170 miljoen Brazilianen en is het grootste deel van de zware industrie geconcentreerd in deze kustzone en blijft er amper 7% over van het oorspronkelijke Mata Atlântica.

De belangrijkste restanten zijn te vinden in de kustzone van de deelstaat São Paulo. Om een verdere teloorgang te vermijden werd omstreeks 1977 het Parque Nacional da Serra do Mar in het leven geroepen. Dat beschermde natuurgebied strekt zich uit tussen de bergen van de Serra Do Mar en de oceaan.

Het is net die positie tussen bergen en zee die van de Mata Atlântica een ecosysteem met een unieke fauna en flora maakt. Veel diersoorten die er leven worden echter met uitsterven bedreigd. Het symbool bij uitstek is de fotogenieke Tamarin of goudkopaapje, amper zo groot als een eekhoorn en getooid met een wondermooie vacht.

 

 

 

 

VZW Bamboostic bestaat uit een jong team van enthousiaste vrijwilligers. Opgeleid als architect, ingenieur, communicatie specialiste, sociaal werker en technisch ingenieur zijn we een gevarieerd team dat erin is gevlogen om in Camburi, Brazilië door middel van opleidingen in bamboe constructietechnieken en toerisme armoede op een duurzame manier te bestrijden.



Het project team bestaat uit volgende mensen:

Sven Mouton (architect/planoloog), Hilde Duerinck (communicatiespecialiste), Jan Detavernier (ingenieur productontwikkeling), Nathalie Belpame (master sociaal werk), Jeroen Gilles (technisch ingenieur), Pieter Loose (bouwkundig ingenieur), Britt Christiaens, Haike Bulinckx, Olivier Loones, Liselotte Delobelle, Nina Verougstraete, Sebastiaan Kennes, ...